Vergadering gr van 9/03/2026.
Cultuur
VERDELING HERBRUIKBARE BEKERS: GOEDKEURING
Aanleiding, feiten, context
Naar aanleiding van de evaluatie van de uitleendienst voor herbruikbare bekers en de vastgestelde praktische, organisatorische en financiële knelpunten, wordt het voorstel gedaan om de beschikbare herbruikbare bekers (25 cl.), aangekocht in kader van het duurzaamheidsfonds, over te laten aan het eigen beheer van de verenigingen en deze eenmalig te verdelen onder de kandidaat-verenigingen.
Aan de gemeenteraad wordt de goedkeuring gevraagd om de beschikbare herbruikbare bekers (25 cl.), spoelborstels en opbergboxen éénmalig te verdelen onder de kandidaat-verengingen, zoals uitgewerkt in dit agendapunt.
Juridische gronden
● Het Decreet Lokaal Bestuur van 22 december 2017, artikel 56-57 handelt over de bevoegdheden van het college van burgemeester en schepenen.
● Het Decreet Lokaal Bestuur van 22 december 2017, artikel 40-41 handelt over de bevoegdheden van de gemeenteraad
● Het collegebesluit van 31 juli 2024 , handelt over de verlenging proefproject herbruikbare bekers
● Het collegebesluit van 29 oktober 2025 handelt over de herziening van het uitleensysteem van de herbruikbare bekers.
● AC129-We versterken het lokale gemeenschapsleven door het verenigingsleven en diens werking en evenementen actief te ondersteunen, te faciliteren en te promoten.
Adviezen
● Dienst jeugd: positief advies
● Dienst sport: positief advies
● Dienst cultuur / verenigingen: positief advies
● Dienst evenementen: positief advies
● Dienst milieu: positief advies
Argumenten
De gemeente kan jaarlijks gebruik maken van het duurzaamheidsfonds van Limburg.net en één of meerdere projecten indienen. In het verleden zijn er 2 projecten ingediend voor de aankoop van herbruikbare bekers, opbergboxen, ecocoins, spoelborstels en een mobiele wasunit.
In 2024 en 2025 werden deze artikelen via de uitleendienst ter beschikking gesteld aan de verenigingen in een proefproject, waarbij de waskosten na gebruik 50 % door de ontlener en 50 % door de gemeente werd gedragen.
In de praktijk blijkt dit systeem echter omslachtig en inefficiënt, wat zich uit in onder meer de volgende kernproblemen:
● Logistieke belasting: het beheer van de herbruikbare bekers vraagt veel ruimte, tijd en handmatig werk vanwege een inefficiënt telsysteem en onvoldoende controle bij in- en uitgifte. Dit leidt tot onduidelijkheid over de staat van het materiaal.
● Administratieve fouten en vertragingen: de registratie van de herbruikbare bekers is onbetrouwbaar door onvolledige, foutieve en laattijdige terugkeer van bekers, waardoor een goede controle moeilijk is. Dit leidt tot betwiste aantallen, verwarring door vermenging van verschillende bekertypes en vertragingen bij volgende uitleenmomenten.
● Blijvende hoge kosten: de reinigingskosten voor de herbruikbare bekers zijn relatief hoog, waarbij de gemeente jaarlijks ongeveer 10.000 euro bijdraagt, ondanks dat organisatoren de helft van deze kosten betalen. Daarnaast leidt regelmatig verlies en schade aan bekers tot extra jaarlijkse kosten van ongeveer 2.500 euro voor het aanvullen van de voorraad.
● Op basis van de ontwikkelingen in de markt zijn alternatieven, die beterkoop zijn, beschikbaar.
● Onze bijdrage in de waskosten overstijgt de kosten die men heeft wanneer de verenigingen zelf rechtstreeks huren bij Limburg.net . De meest financieel interessante optie is voor verenigingen is om de herbruikbare bekers rechtstreeks bij Limburg.net te huren. Zij bieden intussen ook levering aan (tegen vergoeding), en hebben meerdere afhaalpunten in Limburg waar de bekers kosteloos kunnen worden opgehaald en teruggebracht. Tijdig reserveren blijft belangrijk. Minimum hoeveelheid voor ontlening bij Limburg.net: 500 bekers (= 1 opbergbox). Daarna kan er per extra box ontleend worden. Prijs huur: 0.0350 euro/beker (altijd per gesloten container van 500 stuks). De bekers moeten niet zelf gereinigd of gedroogd worden, maar wel netjes in de voorziene bakken teruggeplaatst worden. Prijs reiniging: 0,0550 euro/beker (enkel van toepassing op de geopende containers). Totale kost is dus maximaal 0,09 euro/beker. Zelf ophalen en terugbrengen bij Festicup of één van de BEWEL-filialen is kosteloos. Voor een levering betaalt men 50 euro per rit.
● Onvoldoende realisatie van duurzaamheidsdoelstellingen: de duurzaamheidsdoelstelling wordt niet bereikt door beperkte betrokkenheid van organisatoren, onvoldoende inzamelsystemen en weerstand tegen ecocoins. Het gebruik neemt af; sommige organisatoren kopen liever zelf bekers aan dan te huren en te wassen, omdat dat economisch voordeliger is.
Om deze redenen opteren de diensten ervoor om herbruikbare bekers niet langer via de uitleendienst aan te bieden, maar ze eenmalig te verdelen onder de verenigingen o.b.v. vaste criteria en categorieën.
In het collegebesluit van 29 oktober 2025 werd de herziening van het uitleensysteem voor herbruikbare bekers goedgekeurd. De volgende afspraken en werkwijze zijn hierin opgenomen:
In kader van onze eigen evenementen en werking wordt voorgesteld om de beschikbare wijn (max. 500)- en cava glazen (max. 500) en een beperkte reststock van max. 500 bekers in de werking van de uitleendienst te houden. Ook de mobiele wasunit en ecocoins blijven deel uitmaken van de uitleendienst en kunnen uitgeleend worden aan verenigingen.
Op basis van de aanwendingen van de voorbije jaren, kunnen we vaststellen dat de volgende categorieën van verenigingen beroep hebben gedaan op de herbruikbare bekers:
● Jeugdverenigingen
● Carnavalsverenigingen
● Muziekverenigingen
● Sportverenigingen
● Kampplaats(en)
In totaal deden 10 verschillende verenigingen uit deze categorieën in 2024 en 2025 beroep op de uitleendienst voor de herbruikbare bekers.
Er werd een selectie in de verenigingen gemaakt omdat niet alle verenigingen dezelfde werking hebben en dit type van (grootschalige) evenement waarbij ze zoveel herbruikbare bekers nodig hebben, (kunnen) organiseren. Het merendeel van verenigingen organiseert kleinschaligere activiteiten, doorgaans in de buurthuizen of parochiale centra, die vaak met glas of flesjes werken. Het college van burgemeester en schepenen is akkoord gegaan met ons voorstel om de volgende verengingen uit te sluiten voor de verdeling van de herbruikbare bekers:
● Socio-culturele verenigingen (zang, toneel, senioren, gehandicapten, vrouwenverenigingen, ziekenzorg,...)
● Oudercomités
● Oudstrijdersbonden
● Kapelverenigingen
● Parochiale centra
● Buurtwerkingen
● Heemkundige kringen
● Natuurverenigingen
Om in aanmerking te komen, moeten verenigingen:
● Aantonen dat ze de bekers duurzaam zullen inzetten (inzamelsysteem, verlies beperken,...)
● Specificeren voor welke concrete evenementen de bekers zullen worden gebruikt
● Beschikken over voldoende opslagcapaciteit om de bekers in goede staat te bewaren
Deze verdeling gebeurt op basis van objectieve categorieën en criteria, zoals vastgelegd in het door het college goedgekeurde collegebesluit van 29 oktober 2025, zie artikel 3. Het college van burgemeester en schepenen is akkoord met de voorgestelde procedure:
● verenigingen krijgen één maand de tijd om hun aanvraag in te dienen;
● er worden enkele vragen gesteld rond het beheer (aantal, gewenste bekers, opslagcapaciteit, handeling, ...) en de duurzaamheidsgaranties;
● het aantal te verdelen herbruikbare bekers wordt verhoudingsgewijs verdeeld, rekening houdend met de beschikbaarheid, het aantal opgevraagde bekers van de voorbijgaande jaren, zodat overbevraging verhinderd kan worden
● Verenigingen motiveren voor welke evenementen zij de bekers zullen gebruiken
Aangezien de totaal aangevraagde hoeveelheid herbruikbare bekers groter is dan de beschikbare voorraad, werd de verdeling uitgevoerd volgens scenario 2 (onvoldoende voorraad). Als de totaal aangevraagde hoeveelheid > beschikbare voorraad, wordt de verdeling als volgt
uitgevoerd:
● Historische gebruikers: het maximum van de eerste toewijzingen = hun historisch maximum
● Nieuwe gebruikers: het maximum voor de eerste toewijzing = de mediaan van de historische maxima binnen de categorie
De eerste toewijzing per vereniging = min (gevraagd aantal, startmaximum)
Overzicht voorbije jaren, aanvraag en toewijzing
In totaal kunnen er nu 16.315 bekers verdeeld worden.
Het restaantal (<500 bekers) wordt gebruikt in kader van gemeentelijke activiteiten, maar wordt niet meer via de uitleendienst aangeboden.
De eerste bekers worden toegewezen aan de carnavalsverenigingen, die een stoet organiseren. Vanuit het lokaal bestuur is immers de verplichting opgelegd om tijdens de stoet enkel nog herbruikbare bekers te gebruiken. De toewijzing houdt rekening met het contingent van vorig jaar en het ledenaantal. Enkel CV Loerejagers vroeg beduidend meer. Na telefonische afstemming is het aantal redelijkerwijs verlaagd.
Vervolgens zijn er 4 categorieën van gebruikers die we ieder 4.000 bekers toewijzen. Voor de verdere verdeling houden we rekening met de mediaan op basis van de aangevraagde bekers uit het verleden en het aangevraagd aantal. De toewijzing mag noch de mediaan, noch het aangevraagd aantal overschrijden. Het aantal bekers is gelijkmatig verdeeld over de aanvragers. Indien er minder is aangevraagd, dan werd enkel het aangevraagd aantal weerhouden en de rest terug gelijkmatig verdeeld over de andere aanvragers binnen dezelfde categorie.
| 2024 | 2025 | Max. | AANVRAAG | TOEWIJZING |
Stoeten | | | | | |
CV Kattedauwers | 0 | 75 | ledenaantal | 120 | 120 |
CV Stupkes | 0 | 195 | ledenaantal | 0 | 0 |
CV Loerejagers | 0 | 60 | ledenaantal | 200 | 100 |
CV Euverblievers | 0 | 26 | ledenaantal | 25 | 25 |
CV Peumpeleirs | 0 | 40 | ledenaantal | 40 | 40 |
CV OOT Juddere | 0 | 0 | ledenaantal | 30 | 30 |
| | | | | 315 bekers te verdelen |
| | | | | |
Carnavalsverenigingen | | | Mediaan | | 3.600 te verdelen |
CV Kattedauwers - Millen | 0 | 2000 | 2000 | 2.000 | 1.250 |
CV Knapzek - Valmeer | 0 | 0 | 0 | 1.000 | 1.000 |
CV Sjut Inn - Kanne | 0 | 0 | 0 | 500 | 500 |
CV De Sjoemeleire - Albanus - Lichtstoet Vlijtingen | 0 | 0 | 0 | 2.000 | 1.250 |
| | | | | |
Jeugdverenigingen | | | Mediaan | | 3.600 te verdelen |
KLJ Vlijtingen | 0 | 0 | 0 | 500 | 500 |
KLJ Membruggen | 0 | 0 | 0 | 1.000 | 1.000 |
Chiro Vlijtingen | 800 | 800 | 800 | 800 | 800 |
PJ ZB | 6800 800 | 2.200 4000 | 3.200 | 4.000 | 1.300 |
Muziekverenigingen | | | | | 3.600 te verdelen |
Broederband | 4.000 | 4.000 | 4.000 | 7.000 | 1.200 |
Gildebroeders | 1.600 | 1.600 | 1.600 | 2.000 | 1.200 |
Vreugd en Deugd | 2.400 | 4.000 | 3.200 | 1.200 | 1.200 |
| | | | | |
Sportverenigingen | | | | | 3.600 te verdelen |
Krom en Stijf | 10.000 | 5400 | 7.700 | 5.000 | 1.800 |
Vlijtingen VV | 2.800 | 3200 | 3.000 | 3.000 | 1.800 |
| | | | | |
Geen aanvraag - niet meer nodig | | | | | |
't Stupke | 4.800 | 0 | | 0 | 0 |
CV Farmville | 0 | 100 | | 0 | 0 |
CV Strupkes | 0 | 0 | | 0 | 0 |
CV Stupkes | 0 | 195 | | 0 | 0 |
De bekers worden overgedragen in de plastieken bewaarboxen, zijnde 1 plastieken box per volledig set van 500 herbruikbare bekers.
Tot slot zijn er 20 beschikbare spoelborstels, die als volgt verdeeld kunnen worden:
● elke verenigingen ontvangt één spoelborstel: 13 stuks
● de overige 7 spoelborstels worden ter beschikking gesteld aan de verenigingen via het uitleensysteem van materialen.
De mobiele wasunit en de beschikbare ecocoins blijven ter beschikking van de verenigingen via de uitleendienst.
Bijkomende vraag:
Voor het duurzaamheidsfonds van 2026 is er opnieuw een budget voorzien van 8.953,97 euro. De dienst milieu wenst een aandeel hiervan te reserveren voor het vuilnisbakkenplan, maar geeft aan ongeveer 4.500 euro nog beschikbaar te hebben voor het project van herbruikbare bekers.
In Vlaanderen is er een verbod op het gebruik van wegwerkbekers voor evenementen. Indien de organisator kiest voor herbruikbare bekers te gebruiken, dan legt de overheid op aan de organisator om ook een systeem te hebben om die bekers effectief terug te verzamelen voor hergebruik.
Als de organisator op een evenement herbruikbare bekers gebruikt zonder effectief een inzamelsysteem dat minstens 90 % retour garandeert, dan loopt de organisator het risico dat:
● de overheid (via OVAM/Departement Omgeving of toezichthouder gemeente) een milieu-inbreuk vaststelt,
● er een administratieve boete volgt,
● of andere sancties worden opgelegd zoals het intrekken van vergunningen of organisatorische voorwaarden.
De regelgeving van de overheid legt op dat organisatoren ook alles moeten rapporteren over hun evenement en het inzamelsysteem, als een handhaver hiernaar vraagt tijdens een controle of na een evenement. De bewijslast ligt bij de organisator. Dit betekent dat de organisator gegevens dient bij te houden (zoals aantallen uitgegeven bekers en hoeveel er terug zijn gekomen). Er bestaat geen vaste formulier-verplichting bij wet, maar de organisator wordt geacht te kunnen rapporteren over het retourpercentage als daarnaar gevraagd wordt door de handhaver. Praktische voorbeelden (zoals tellijsten) worden vaak gebruikt om aan te tonen dat de organisator aan de norm voldoet.
De diensten stellen voor om met dit budget bijkomend 15.000 ecocoins aan te kopen (raming 750 euro) om het aandeel beschikbare ecocoins in de uitleendienst op peil te brengen. Voor een goed gebruik zijn er immers twee tot drie ecocoins per bezoeker nodig. Iedere vereniging kan op deze manier ecocoins ontlenen voor hun evenement.
De verenigingen zullen extra gewezen worden op het belang van een effectief inzamelsysteem met het oog op een duurzaam en zorgzaam gebruik van de geschonken herbruikbare bekers.
Voor het resterend bedrag van ongeveer 3.750 euro kunnen nog geschat 8.000 tot 9.000 bekers met bedrukking gekocht worden.
Aan de gemeenteraad wordt de goedkeuring gevraagd ook de herbruikbare bekers van 2026 te verdelen volgens hetzelfde principe:
● het aantal wordt gelijk verdeeld over de 4 categorieën van vereningen
● binnen de categorie wordt gelijk verdeeld, rekening houdend met de mediaan en het aangevraagd aantal.
Aan de gemeenteraad wordt gevraagd om de bevoegdheid van definitieve toewijzing van de verdeling van de herbruikbare bekers van het duurzaamheidsfonds 2026 te delegeren aan het college van burgemeester en schepenen.
Financiële weerslag:
Niet van toepassing
BESLUIT:
eenparig
Aangenomen